Yaşamın ilk dönemlerinde bebeğin cildi dış dünyaya uyum sağlayabilmek için fazlasıyla değişim gösterir ve bu süreçte bazı cilt problemleri ortaya çıkabilir. Bunlardan birisi ise tıpta ‘konak’ olarak adlandırılan hastalıktır.
İçindekiler
Konak, yenidoğan döneminde sıklıkla ortaya çıkan bir durumdur. İnfatil Seborek Dermatit olarak da bilinmektedir. Bebekte konak oluştuğunda saçlı deri bölgesinde cildin normal yapısını kaybettiği gözlenmektedir. Konakta, saçlı deri bölgesinde kepek benzerinde döküntüler, sarımsı, yağlı ve deriden daha kalın bir görünüm olmaktadır.
Bebeklere banyo yaptırırken, kafa derisinde sık oluşan ve saçlı deriyi kaplayan beyaz ya da sarı renkte, kepek benzeri kabuklar gözlenebilir. Kafa derisindeki bu cilt problemine ‘’konak’’ denmektedir.
Sık Görülen Yenidoğan Sorunu: Pişik
Konak oluşumunun nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak, bebeğin kötü hijyen ortamından, alerjiden ya da dış travmalardan kaynaklanmadığı bilinmektedir. Konağın, bebeğin anneden aldığı hormonlardan ve hamileliğin sonunda bebekteki yağ bezlerinin aşır çalışmasından kaynaklandığı ileri sürülmekle birlikte bu bilginin kanıtlanmadığı literatürde belirtilmektedir.

Konak tehlikeli bir durum değildir. Çoğunlukla doğumdan sonraki ilk haftalarda başlar, 2-3 ay içerisinde kaybolur, nadiren bir yıla kadar uzayabilir. Bebeklerde konak, bulaşıcı bir sorun değildir.
Nadiren diğer bölgelere yayılım göstermesi ile birlikte yayılması durumun ağırlaştığı anlamına gelmemektedir. Görüntüsü dışında bebeğe ve cilde zararlı bir etkisi bulunmamaktadır. Genellikle kaşıntı ve huzursuzluk yapmaz ve saç kaybına neden olmaz.
Genellikle kendi kendine dökülür ve normalde herhangi ek bir şey yapmaya gerek duyulmaz. Ancak bazı bebeklerde inatçı olabileceği için doğal yöntemlere başvurulabilir.
Kuru ve kabuklu formda olan tabakanın yumuşatılması bebeklerde konak temizliği işleminin ilk ve en önemli adımıdır. Bunun için banyo öncesi bebe yağı, saf zeytinyağı veya badem yağı bebeğin kafa derisine masaj yaparak uygulanır ve 15-20 dakika beklenir. Yumuşak bir fırça ile zıt yöne doğru taranır ve saçlı deri yıkanır. Sonra bebeğe uygun bir bebek şampuanı ile bebeğin saçları yıkanır ve ılık suyla durulanır. Tek seferde birden fazla işlem yapmak önerilmemekle birlikte 7-10 güne yayılmış günlük banyolarda bu işlemin tekrarlanması alttaki cildin düzelmesini sağlayacaktır.
Bu işlemlerden sonra bebeğin saç ve derisine uygun bebeklere özel olarak üretilmiş şampuanlarla düzenli bir biçimde yıkanması önemlidir. Hem oluşan konağı önlemek hem de sağlıklı bir cilt dokusunu koruyarak bu gibi problemlerin önüne geçmek için düzenli bakım oldukça önemli olmaktadır.
Bebekteki konak şiddetliyse, inatçıysa, kanama gibi bir durum varsa ve bebeğin başka bölgelerine yayılmışsa bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Bebeklik ve Okul Öncesi Dönemde Cinsel Gelişim ve Eğitim
Altay, N. (2017), Sık Görülen Yenidoğan Sorunları, s.108-109, Hedef Yayıncılık, Ankara
Kızıldağ, H. (2021) Bebeklerde Konak Neden Olur ve Nasıl Geçer?, Erişim tarihi: 02.02.2022, Erişilen internet adresi: https://www.florence.com.tr/bebeklerde-konak
Tekdal, S. (2019), Yenidoğan Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Yenidoğan Cilt Bakımına Yönelik Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi, T.C. İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul

Hacettepe Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümü