Aile Eğitiminin Amacı ve Önemi Nedir?
‘Aile, insanları insan yapmanın en etkili aracıdır.’
-Urie Bronfenbrenner
İçindekiler
Aile Eğitimi Nedir?
Aile eğitimi, en genel anlamıyla aileyi oluşturan bireylerin desteklenmesine yönelik oluşturulan eğitimsel çabaları ifade etmektedir. Aile yaşam dinamiklerinin sağlıklı işlemesini sağlamak üzere, aile bireylerine bilgi, beceri, tutum ve davranışların kazandırılmasını sağlamak amacıyla yapılan sistemli ve planlı eğitim çalışmaları olarak tanımlanmaktadır.
Aile eğitimine dair yapılan tüm tanımların ortak noktasında ise aile eğitiminin ‘ailenin gelişim ve değişimine yönelik planlı ve sistemli bir süreç’ olduğudur.
Çocuk Gelişim Dönemleri Ve Bilinmesi Gerekenler
Aile Eğitiminin Amaçları Nelerdir?
Aile eğitimi, genel anlamda iki amaca hizmet etmektedir. Birincisi ailenin psikolojik ve sosyal açıdan bulunduğu yaşam şartlarına adapte olabilmesine yardımcı olmak; diğeri ise çocukların eğitimlerinde aile desteğini güçlendirmektir.
Bu iki genel amaç doğrultusunda aile eğitiminin amaçları şu şekilde sıralanmaktadır:
- Ailelere yeni bilgi ve beceriler kazandırmak,
- Aile içi rollerini desteklemek,
- Aile bireylerinin kendi farkındalıklarını ve kişisel gelişimlerini desteklemek,
- Yetişkin rollerini ve toplumsal ilişkileri desteklemek,
- Alışılagelmiş düşünce kalıplarını ve davranışlarını sorgulama fırsatı tanımak,
- Çocukları ile ilişkilerinde yeni yöntemler geliştirmelerine yardımcı olmak,
- Aile içi süreçlerini işlevleştirerek aile yaşam kalitesini artırmak,
- Sahip oldukları her türlü kaynağı etkili bir şekilde yönetmelerine etkin bir şekilde yararlanmalarını sağlamak,
- Karşılaşabilecekleri sorunların üstünden gelmelerinde kendi güçlerinin farkında olmalarını sağlamaktır.
Aile Eğitimi Neden Önemlidir?
Aile eğitimi, ailelerin ebeveynlik becerilerini ve bilgilerini geliştirme, çocuk gelişimi ve ailelerin yaşadığı sorunlarla olumlu başa çıkabilme ile ilgili öğrenme deneyimlerini geliştirmeye odaklanmış programlar olarak ifade edilmektedir. Ailelerin ebeveyn olma becerilerini kazanmaları, aynı zamanda çocukların gelişim ve gereksinimlerine duyarlılığı da beraberinde getirdiği belirtilmektedir.
Aile eğitim ve destek programları da öncelikle çocukların okula hazır olmaları konusunda doğrudan ve dolaylı olarak etkiye sahiptir.
Aile eğitimi, çocukların okulda ne yaptığı, eğitim ve öğretimin nasıl gerçekleştiği ve bu süreçte ailelerin kendilerine düşen rollerin ne olduğu ile ilgili bilinci kazanmalarına yardımcı olmaktadır.
Çocukla iletişimde bulunan, büyük kardeş, büyükanne vb. bireylerin de okuldaki eğitime katılmaları çocukların sağlıklı gelişim göstermelerinde önemli görülmektedir. Bu doğrultuda aile eğitiminde aileye dahil olan her bireyin kapsanması bu açıdan da önem arz etmektedir.
Aile eğitim ve destek programları risk grubundaki bu ailelerin ekonomik zorluklarla başa çıkma, aile içi ilişkileri güçlendirme, çevresel baskılara ve tehlikelere karşı güçlendirme boyutunda ailelere önemli katkı sağladığı açıklanmaktadır.
Çocuk istismarı ve ihmalinin merkezinde, ailelerin karşılanmamış gereksinimleri ve çözülmemiş problemleri bulunmaktadır. Ayrıca bu konuda ebeveyn olma becerilerinin eksikliği de rol oynamaktadır. Aile eğitimi programları anne babaların bu becerileri geliştirmelerine yardımcı olmaktadır. Bu eğitim çocukların güvenli ve duygusal yönden sağlıklı bireyler olarak yetiştirilmesi konusunda ailelerin kapasitesini de arttırdığı belirtilmektedir.
Aile eğitimleri sonunda aileden aileye farklılıklar olabilmekle birlikte eğitim programına katılan ailelerin kazanımları şu şekilde özetlenmektedir:
- Ailelerin yaşam kalitesi artar.
- Aile kendi gücünün farkına varır.
- Aile bireylerinin bilgi, beceri ve deneyimleri artar.
- Aile içi iletişim gelişir.
- Ebeveynlik becerileri gelişir.
- Çocukların gelişimi olumlu etkilenir.
- Aile ve çocuk arasındaki bağ kuvvetlenir.
- Sorunların farkında olma ve üstesinden gelme yeterlilikleri atar.
- Aile birlikteliğinin uyumu ve işlevselliği artar.
Kardeş Kıskançlığını Yenmenin Yöntemleri
Aile eğitim programları ışığında, aile bireylerinin kişisel gelişimine ve aile yapılarının güçlenmesine katkı sağlayacağı, bu yolla da mutlu birey-güçlü toplum dinamiğinin değişen zaman ve diğer olgularla uyumlu bir şekilde devam etmesinin sağlanabileceği literatürde belirtilmiştir.
Kaynakça
Şahin, F. Özbey, S. (2007) Aile Eğitim Programlarına Niçin Gereksinim Duyulmuştur? Aile Eğitim Programları Neden Önemlidir?, Aile ve Toplum Yıl: 9 Cilt: 3 Sayı: 12 Nisan-Mayıs-Haziran
Ünal, F. (2017). Aile Eğitimi ve Katılımı A. Belgin Aksoy (Ed.), Aile Eğitimi (s.11-41), Ankara: Hedef Cs Basın Yayın
Hacettepe Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümü
