Çocuklarda Sosyal Medya Kullanımı Nasıl Olmalıdır? Dikkat Edilmesi Gerekenler!

Çocuğunuzun sosyal medya dünyasına dalmasına izin vermek korkutucu olabilmekte. Sosyal medyada vakit geçirmek çoğu yetişkin için neredeyse bir yaşam biçimi haline geldi. Fakat çocukların aynı alışkanlıklara sahip olması sağlıklı mı? Sosyal medyada güvende olup olmadıklarını nasıl anlarsınız?

Sosyal Medya Çocukları Nasıl Etkiler?

Çoğu sosyal medya uygulaması, kullanıcıların en az 13 yaşında olmasını gerektirir. Ancak yakın tarihli bir ankette ebeveynler, 10 ila 12 yaş arasındaki çocukların %50’sinin ve 7 ila 9 yaş arasındaki çocukların %33’ünün sosyal medya uygulamalarını kullandığını paylaştı.

Çocuğunuz şu anda sosyal medyadaysa veya katılmak istiyorsa, onlarla sosyal medyanın ne olduğu, bunun için hangi kurallara sahip olduğunuz ve birinin hayatının her zaman doğru bir resmini nasıl göstermediği hakkında konuşmak önemlidir.

Çocuğunuzu İnternette Güvende Tutmak İçin İpuçları

Sosyal Medyanın Çocuklar Üzerindeki Etkisi Nedir?

Uzmanlar sosyal medyanın çocuklar üzerindeki etkisini yeni yeni anlamaya başlıyor. Bir araştırma , Instagram ve Snapchat kullanan 11 yaşından küçük çocukların, yalnızca çevrimiçi arkadaşlara sahip olmak ve ebeveynlerin onaylamayacağı siteleri ziyaret etmek gibi sorunlu dijital davranışlara sahip olma olasılığının daha yüksek olduğunu gösteriyor. Ayrıca çevrimiçi tacizde yer alma şansı daha yüksektir. Aynı çalışma, bir çocuğun sosyal medyada ne kadar zaman harcadığını sınırlamanın, sosyal medyayı bu kadar erken yaşta kullanmanın bazı olumsuz etkilerini azaltabileceğini söylüyor.

Başka bir araştırma, TikTok kullanan çocukların nasıl tik geliştirdiğini ve tik benzeri ataklar geçirdiğini anlatıyor. Stres ve kaygının neden olduğu bir hareket bozukluğu yaşıyorlar. Muhtemelen pandemi ve gençlerin artan sosyal medya tüketimi ile daha da kötüleşti.

Aynı zamanda çocukların evdeki davranışlarında da şu şekilde değişiklikler olabilmektedir.

• Artan sinirlilik.
• Artan kaygı.
• Benlik saygısı eksikliği.

Çocuklardan sosyal medyayı kapatarak ödev yapması, sorumluluklarını yerine getirmesi veya sosyalleşmesi söylendiğinde bu sinirli ve kaygılı halleri artırabilmektedir. Bu sebeple erken yaşta bu yönlü çalışmalar yapılmalı ve bağımlılık küçük yaşta engellenmeye çalışılmalıdır.

Sosyal Medyanın Çocuklara Oluşturduğu Tehlikeler Nelerdir?

Bir ebeveyn olarak çocuğunuzun internette ne yaptığını bilmek zor olabilmektedir. Bununla birlikte, aşağıdakiler de dahil olmak üzere dikkat edilmesi gereken tehlikeler vardır:

• Siber zorbalık .
• Çevrimiçi yırtıcılar.
• Çok fazla bilgi paylaşmak.
• Yanlış pazarlama.
• Tehlikeli eğilimler.

Çocuklar İçin İdeal Bilgisayar Süresi Nedir?

Çocuklarda Sosyal Medya Kullanımının Çözümü Ne?

Sosyal medya olumlu bazı etkileri vardır. Bunlar; başkalarıyla nasıl iletişim kuracaklarını, ilişkilerde nasıl ilerleyeceklerini ve onlara karşı nazik olmayan birini nasıl yöneteceklerini öğrenmelerine yardımcı olmak gibi durumlardır. Bu nedenle, hiçbir sosyal medya platformuna çocuklarınız için en iyi (veya gerçekçi) veya en kötü demek mümkün değildir.

Farz edelim ki, çocuklarınızın sosyal medyayı kullanmasına izin verdiniz. Hem sizin hem de onların beklentileri hakkında onlarla konuştuğunuzdan emin olun. İşte sosyal medya dünyasında birlikte nasıl gezineceğinize dair birkaç ipucu:

• Çocuğunuzun hazır olup olmadığını belirleyin. Çocuğunuz bir sosyal medya platformuna katılacak yaşta olsa bile buna hazır olmayabilir. Ebeveyn olarak, onların olgunluk düzeylerine ve koçlar ve arkadaşlar gibi başkalarıyla nasıl etkileşime girdiklerine dair iyi bir fikre sahipsiniz. Emin değilseniz, bir süre daha beklemelisiniz.
• Çocuklarınızla konuşun. Başından beri, sosyal medyanın ne olduğu ve ne için kullanılabileceği konusunda çocuklarınızla açık ve dürüst bir konuşma yapmak önemlidir. Belirli bir platformda neden bir hesaba sahip olmakla ilgilendiklerini ve bunu ne için kullanmak istediklerini sorun. Ancak sosyal medya dünyasına girmeye başladıklarında konuşmaya devam edin.
• Ekran süresini sınırlayın. Uzmanlar, çocuklar için ekran süresinin günde iki saat ile sınırlandırılmasını önermektedir. Tartışmayı önlemek için her zaman sınırları otomatik olarak belirleyen bir ekran süresi uygulamasını da kullanabilirsiniz!
• Kullanımlarını izleyin. İster tabletinde ister telefonunda geziniyor olsun, isterse bir sosyal medya izleme aracı kullanıyor olsun, çocuğunuzun ne tükettiğini kontrol etmelisiniz. Kullandığı uygulamaları bilin ve onlara aşina olun. Uygun olup olmadığını sorgulayın.
• İyi davranışı modelleyin. Uzmanlar, çocuğunuzun önünde güvenli ve sağlıklı sosyal medya davranışları uygulamanın uzun bir yol kat edebileceğini söylüyor. Ebeveynler aynı davranışları sergilediğinde, yani aynı şekilde bağımlılıkla kullandığında, çocukların sosyal medyanın potansiyel tehlikelerini veya risklerini anlamalarının çok daha zor olduğunu söylüyorlar.

Elif Yüce

Hacettepe Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümü