Uyku alışkanlığı son derece önemlidir. Yalnızca dinlenme aracı değildir uyku, sağlıklı bir vücut için en temel ihtiyaçlardan biridir. Uyku esnasında büyüme hormonu salgılanırken vücut kendini iyileştirir ve yapılandırır. Böylece her gün uyuduğumuz süre boyunca vücut ertesi güne kendini hazırlayabilmektedir. Özellikle bebek ve çocuk çağındaki bireylerin sağlıklı ve düzenli uyku alışkanlığının olması oldukça önemli bir konudur ancak pek çok aile çocuklarının uyuyamamasından şikayet etmektedir. Bu sorunun çeşitli nedenleri olabilir:
- Ebeveynlerin çocuklarına karşı tutumu çok önemlidir. Baskıcı ve kontrolcü bir tutum sergilediğiniz takdirde çocuk uyumayı reddedebilmektedir.
- Aile içinde yaşanan huzursuzluğu çocukların anlayamayacağı düşünülmektedir fakat bu düşünce oldukça yanlıştır. Çocuklar pek çok şeyi anlar ve olaylara göre hareketlerinde değişiklik gösterirler. Aile içinde yaşanan tartışma ve kavgalar çocuk üzerinde korkuya neden olabilmektedir. Bu yüzden çocuğun uyku istememesi muhtemel bir davranış olacaktır.
- Uyku alışkanlığını olumsuz yönde etkileyen en büyük sebeplerden biri de uyku düzeninin sağlanamamasından kaynaklanmaktadır. Çocuğun düzenli uyku saatinin olmaması, yattığı yerin sürekli değişmesi ve uyku rutininin oluşmaması çocuk da olumsuz etkiler yaratacağından sağlıklı bir uyku alışkanlığı edinemeyecektir.
- Çocukların/bebeklerin gördüğü kabuslar bazen onların uykuyu reddetmesine de neden olabilmektedir. Bu gibi durumlar da yine uyku alışkanlığını etkilemektedir.
Çocuklar pek çok nedenden dolayı sağlıklı uyku alışkanlığı edinemeyebilir. Bu gibi olumsuzlukları gidermek ve çocuğunuzun düzenli uyuması için yapılması gerekenler ise oldukça basittir.
Sporun Çocuklar İçin Faydaları Nelerdir?
Uyku Alışkanlığının Kazandırılması İle İlgili Öneriler
- Bebeklikten itibaren çocuğun sağlıklı bir uyku alışkanlığının olması için gereken temel şey düzenli saatlerde uyuması olacaktır. Çocuğun yatma saati 21.00’den önce olmalı ve bu saati çocuğunuza benimsetmelisiniz. Özellikle bebeklik döneminden itibaren uyku saatlerinin belirlenmesi çocuğun o saatlerde uykuyu düşünmesine ve düzenli uykuya geçiş yapmasına olanak verecektir.
- Çocuk daima anne veya babayla uyumamalıdır. Kucakta, anne göğsünde veya sallayarak uyumaya alışan bir çocuk kendi kendine kaldığında uyuyamayacak ve düzeni bozulacaktır. Bu nedenle çocuğunuzu tek başına uyumasına alıştırmalı, ona kendi kendine kalarak uyumayı öğretmelisiniz.
- Çocuğun uykuya geçiş sürecinden önce onu masal veya dinlendirici müzikler ile uykuya hazırlamalısınız. Aynı zamanda gün içerisinde çocuğunuz ile yapacağınız fiziksel aktiviteler onu yoracak ve uykuya geçiş sürecini hızlandıracaktır.
- Sağlıklı ve düzenli uyku alışkanlığı için temel noktalardan bir diğeri ise uyku arkadaşının olmasıdır. Bebeklik döneminde edineceği uyku arkadaşı sayesinde onu her gördüğünde uykuyu hatırlayacak ve sağlıklı bir uyku alışkanlığı edinecektir. Fakat bebeğinizin uyku arkadaşının olması için en az 4 ila 5 aylık olması gerekmektedir. Öncesinde verilecek uyku arkadaşı onda güvensizlik yaratabilmektedir. Bu konuda dikkat edilmesi gereken diğer özellik uyku arkadaşını seçerken tüylü, çıkıntılı vb. bebeğinize zarar verecek bir oyuncaktan uzak tutmaktır. Sebebi bebeğiniz uyku esnasında oyuncağına çarpabilmekte veya kendine zarar verebilmektedir. Bu nedenle düz ve tüysüz kumaş olmasına ve çocuğun uyku esnasında ona zarar vermeyecek bir oyuncak tercih edilmesi şarttır.
Çocukların sağlıklı gelişimi açısından bu ve benzeri tavsiyeleri göz önünde bulundurmak oldukça önemlidir. Bu sayede çocuğunuz düzenli uyku alışkanlığı edinerek büyüme ve gelişimi de sağlıklı hale gelecektir.
Hacettepe Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümü