Ergenlik Dönemindeki Çocuklara Yaklaşım Nasıl Olmalıdır?

Erkeklerde 10-15, kızlarda 9-13 yaşlarından başlayan ergenlik çocukların yetişkinliğe geçiş dönemi olarak ifade edilmektedir. Bu dönemde duygusal ve fiziksel açıdan karmaşa içerisinde olup, bu durum dengesiz ve hassas olmalarına sebep olmaktadır. Bu yüzden ebeveynler normalden daha dikkatli davranmalı, gerekirse de destek almalıdır.

Ergenlik Dönemi Kaç Yaşlarında Gerçekleşir?

Ortalama erkeklerde 10-15, kızlarda 9-13 yaşları arasında yaşanarak 22-24 yaşlarına kadar devam edebilmektedir. Bu durum kişilerin fiziksel veya genetiksel özelliklerine bağlı olarak erken ya da geç olarak da değişebilir.

Ebeveyn-Çocuk İlişkisi Neden Önemlidir?

Ergenlik Döneminde Ortaya Çıkan Sorunlar Nelerdir? 

Çatışma. Çocuklar bu süreçte çevreye ve kendilerine yönelik kimlik çatışması içerisindedirler. Bu da çıkılmaz bir durum içerisinde olarak düşünmelerine ve bunu çevreye yansıtmalarına sebep olmaktadır.

Problem çözmede yetersizlik. Bu yaştaki gençlerde problemler karşısında çözüm becerisi yetersizdir. Problemi çözmek yerine popüler olarak nitelendirilen akranlar veya farklı kişiler örnek alınır ve davranış benzerliği gerçekleşir.

Ani duygu değişimleri. Duygularda ani iniş çıkışlar ve değişmeler çok sık görülür. Aynı zamanda duygular çok dip veya yüksek seviyelerde yaşanır. Çok mutsuzluk, mutluluk, ani değişimler ve anlam verilemeyen duygular belirebilir.

Bedeni beğenmeme. Bedenindeki en küçük kırışıklığı bile dert ederek bunu büyük bir sorun halin getirebilirler. Ne kadar zayıf olsalar da verilen kiloyu görmezden gelecek ve hep gereğinden fazla psikolojisine gireceklerdir. Bu da yeme ve diğer sağlık bozukluklarına sebep olabilir.

Ebeveyn Olarak Gelişmenin Sırrı

Ergenlik Dönemindeki Sorunlara Nasıl Yaklaşılmalı?

-Özgüvenli ergenlik diğerlerine nazaran daha az sorunlu geçmektedir. Bu sebeple ilk olarak aile içinde, dışarıya özgüvenli olmasını sağlayacak yönlendirmelerde bulunulmalıdır. Bu davranışlar becerilerini keşfetmelerini sağlamak ve bunları gösterebilecekleri sosyal ortamlara göndermek olabilir.

–Bu dönemde çocuklar, ailenin onları anlamadıklarını savunurlar. Bu sebeple aileden uzaklaşarak daha çok arkadaş ortamı veya farklı ortamlara girmek isterler. Bu durumda aile onları anladıklarını her fırsatta söyleyerek, çocukların üstüne gidecek davranışlardan kaçınılmalıdır.

-Çocuklar bu dönemde kendileriyle çatışma halinde olmalarından dolayı ailelerinin onları her fırsatta eleştirdiklerini düşünürler. Aynı zamanda hırçınlıklarını ailesine yansıtırlar. Bu durumda aile biraz geride kalmalı ve özellikle eleştirel cümlelerden uzak durmalıdır.

-Bu dönemde güvenli ortam evde oluşturulmalıdır. Kendilerine ait bir oda olması, zor süreçlerde ev dışında olmaktansa evdeki kendi alanlarında geçirmelerini sağlayacaktır. Bu da aile tarafından alınmış bir önlem olarak da değerlendirilebilir.

-Bireysel takılmak istedikleri çevrelerine girmek konusunda çok baskı yapılmamalıdır. Çevresindeki kişiler analiz edilerek, yanlış olduklarını düşündükleri kişiden çocuklarını uzaklaştıran ve kırıcı tavırlar sergilemek yerine doğru yanlış kibarca ifade edilmelidir.

-Aile içinde yetişkin gibi konuşularak, onlara görevler verilmesi ve hatta o görevi anne veya babanın yapamayacağını dile getirerek çocuktan rica etmesi; çocukların büyüdüklerini kabul ettiklerini gösterir. Bu da çocuğun ailede kendisini daha anlaşır ve önemli hissetmesini sağlar.

-Anne ve babanın ortak dili kullanması da çok önemlidir. Aynı şeyi onaylamalı veya reddetmelidir. Bir şeye birinin izin vermesiyle ertesi gün diğerinin karşı çıkması aileye karşı olan güveni azaltır ve uzaklaşmalarını sağlar.

Elif Yüce

Hacettepe Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümü