Çocuğunuz size bağırıyorsa ne yapmalısınız?

Ebeveynlerin birçoğu çocuklarının onlara bağırarak yanıt verdiğini ya da kendileri ile bağırarak konuştuğundan şikayet eder. Bu durum ebeveynlerin de bağırmaya başlamasıyla istenmeyen bir iletişim haline gelir. Çocukların ebeveynlerinin isteklerine bağırarak yanıt vermelerinin birçok sebebi olabilir. Onlara “Terbiyesizlik yapma“ demek ya da bağırmak yeterli olmayacaktır.

Kendilerini kontrol edemiyor olabilirler

Bağırmalarının nedeni çocukların duygularını anlamlandırarak aktaramamaları ya da dürtülerini kontrol edememeleri olabilir. Dürtü kontrolünde sıkıntı olması başka bir sorunun belirtisi olarak ta ortaya çıkabilir .Dikkat eksikliği ve aktivite bozukluğu, karşıt olma, karşı gelme bozukluğu ve davranım bozukluğu gibi temel sorunları barındırıyor olabilir. Çocukların kaygı içinde olmaları da onların bağırarak yanıt vermelerine yol açabilir. Kendini güçsüz olarak hissetme, istediği şeyin olmayacağını anlaması gibi sebepler çocuğun bağırmasına yol açabilir. Kendini güçsüz hissetmenin belirtisi olarak her yaşta üste çıkma isteğiyle bağırabilir. Bazen de kendini haksızlığa uğramış hissettiği için size bağırarak yanıt verir.

Çocuklara Söylenmemesi Gereken Cümleler

Çocuğunuz size bağırdığında ne yapmalısınız ?

Sakinliğinizi koruyup sizin bağırmamanız gerekir. Sizin çocuğa bir model olabilmeniz, yaptığının yanlış olduğunu öğrenmesi, sizi susup dinlemeye ve anlamaya başlaması için sakinliğinizi korumalısınız.

Niçin bağırarak konuştuğunu anlamaya çalışın. Kendini haksızlığa uğramış mı hissediyor, dürtülerini kontrol etmekte mi zorlanıyor ya da istediği şeyin zaten olmadığını ve olmayacağını düşündüğü için mi bağırmaya başlıyor. Bu soruna çözüm odaklı yaklaşmak için altta yatan nedenleri kurcalamamız gerekiyor.

Çocuğunuz size bağırmaya başladıysa ona bu şekilde konuştuğunda onu anlayamadığınızı dile getirmek en iyi karşılık olur. Aynı zamanda onu anlamaya çalıştığınızı, dinlediğinizi ama bağırdığı için anlamadığınızı ve dinleyebileceğiniz bir şekilde  konuşmasını söyleyin. O zaman bu konu üzerinde tartışabilir ve konuyu çözebilirsiniz.

Bu bağrışmalar bir güç mücadelesi haline gelirse devamlı tekrarlanan ve asla sonuç bulmayacak bir sürece girersiniz. Sıkça içinde olunan bir iletişimle örneklendirelim. Siz çocuğunuzun izlediği ya da oynadığı şeyi kapatmasını istiyorsunuz ama o istemiyor. Size bağırarak yanıt veriyor ve kapatamayacağını söylüyor. Eğer sizde atağa geçip “Hayır hemen kapatacaksın !” şeklinde bir tavır takınırsanız onunu bağırması daha da artacak ve sizin iyi bir ebeveyn olmadığınızı söyleyecek.

Bu tür iletişim bozukluklarını yaşamamak için önceden kuralları belirlemek her zaman daha iyi olur. Bazen bu kurallara uyulmayabilir. O zaman da karşı tarafa karşı kullandığınız konuşma şeklini değiştirmeniz gerekir. Ona bağırmak yerine “Oynamak istediğini anlıyorum ama sende daha fazla oynayamayacağını biliyorsun, süreyi niçin uzatıyorsun bana anlatırsan seni dinleyebilirim” şeklinde yaklaşırsanız çocuk dinlendiğini anlayacak  ve bu ona fazla süre vermenizde gerektirmeyecektir. Eğer çocuğunuz size kötü sözler söylerse sizi kırdığının ve bu yaptığının yanlış olduğunu belirtmeniz uygun olur.

Çocuğunuzun Motive Olmasını Sağlayacak İpuçları

Sonuç olarak, çocuğunuz size bağırdıysa buna neden olabilecek, bir sorununun olmadığını denetledikten sonra sizin sakin kalmanızdır. Bu kızgınlık geçtikten sonra çocuğunuzu karşınıza alıp bağırmasıyla alakalı konuşabilirsiniz. Bazen de sizinle bağırarak konuştuğunda onu dinlemeyeceğinizi söylemek, konuşmayı daha sonra ya bırakmak iyi bir yöntem olabilir. Bu da aklınızda bulunsun.

Elif Yüce

Hacettepe Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümü