Çocuklarda Kabakulak Hastalığı Nedir?
Kabakulak, bir virüsün sebep olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Tipik olarak çocukları ve genç yetişkinleri etkileyen bulaşıcı bir rahatsızlıktır. Tipik olarak hapşırma veya öksürme gibi yollarla enfekte bir kişiden tükürük veya mukus ile temas yoluyla bulaşmaktadır.
İçindekiler
Çocuklarda Kabakulak Semptomlarını Anlamak
Kabakulak, tükürük bezlerini etkileyen bir virüsün neden olduğu bulaşıcı bir rahatsızlıktır. En sık 5-9 yaş arası çocuklarda görülmektedir. Kabakulak semptomları arasında yüzün bir veya iki tarafında şişme, ateş, baş ağrısı ve kas ağrıları yer almakta. Bazı durumlarda kabakulak ensefalit, işitme kaybı ve testis veya yumurtalık iltihabı gibi komplikasyonlara sebep olabilmektedir.
Küçük Çocuklarda Kabakulak Hastalığının Tanısı
Kabakulak teşhisi için bir sağlık hizmeti uzmanı genellikle ayrıntılı bir tıbbi geçmiş alır, fiziksel muayene yapar ve kabakulak virüsüne yanıt olarak üretilen antikorları aramak için bir kan testi talep eder. Bazı durumlarda, tükürük bezlerinde şişme olup olmadığına bakmak için ultrason veya BT taraması gibi görüntüleme testleri uygulanabilmektedir. Kabakulaktan şüpheleniliyorsa, hasta daha ileri değerlendirme için bir pediatrik enfeksiyon hastalıkları uzmanına yönlendirilebilmektedir.
Ciddi komplikasyonlara neden olabileceğinden, kabakulak için mümkün olan en kısa zamanda tedavi almak önemlidir.
Çocuklarda Kabakulak Tedavisi: İlaçlar ve Evde Bakım
Çocuklarda kabakulak tedavisi genelde ilaçlar, evde bakım ve dinlenmenin bir kombinasyonunu kapsamaktadır. Kabakulak tedavisinde kullanılan ilaçlar arasında kabakulak sonucu oluşmuş olabilecek bakteriyel enfeksiyonları tedavi etmek için amoksisilin gibi antibiyotikler bulunmaktadır. Ateşi, şişliği ve ağrıyı azaltmak için ibuprofen veya asetaminofen gibi ağrı kesiciler verilebilmektedir.
Çocuklarda kabakulak için evde bakım; dinlenme, bol sıvı tüketme ve yumuşak yiyecekler yemeyi kapsamakta. Şişliği ve rahatsızlığı azaltmak için sıcak kompresler uygulanabilmektedir. Çocuğunuzun ateşini izlemek ve boğaz ağrısı veya kulak ağrısı gibi ikincil bir enfeksiyon belirtisi olup olmadığına dikkat etmek gerekir. Doktorunuz ayrıca boğaz ağrısını yatıştırmak için ılık tuzlu suyla durulama veya gargara tavsiye edebilmektedir.
Kabakulak virüsü geçene kadar çocuğunuzu diğer bireylerden uzak tutmanız önemlidir.
Çocuklarda Kabakulağı Önleyici Aşılar
Çocukları kabakulak hastalığına yakalanmaktan korumanın en iyi yöntemi onlara aşı yaptırmaktır. Kabakulak aşısı genellikle MMR (kızamık, kabakulak ve kızamıkçık) aşısının bir bölümü olarak yapılır. MMR aşısının çocuklara 12 ila 15 aylıkken ve 4 ila 6 yaşlarında tekrar yapılması tavsiye edilmekte.
Çocukların hastalığa yakalanmalarını engellemek için kabakulak aşısı yaptırmaları önemlidir. Aşı, kabakulak ve komplikasyonlarının engellenmesinde çok etkilidir.
Kabakulak aşısı oldukça etkili olmasına rağmen, %100 koruma sağlamadığını unutmamak gerekir. Bazı durumlarda, aşılanmış kişiler yine de hastalığa maruz kalabilmekte. Bu sebeple çocukların aşı olması ve kabakulak riskini azaltmaya yardımcı olmak için iyi hijyen ve diğer önleyici tedbirleri uygulaması önemli.
Çocuklarda Kabakulak Riskleri ve Komplikasyonları
Çocuklarda kabakulağın en görülen komplikasyonu beyin ve omurilik zarının enfeksiyonu olan menenjittir. Diğer komplikasyonlar arasında testislerde veya yumurtalıklarda şişme ve hassasiyet, işitme kaybı ve beyin enfeksiyonu olan ensefalit bulunabilmektedir.
Kabakulak için spesifik bir tedavi yoktur, fakat kabakulağı önlemenin en iyi yolu aşılanmaktır. Kabakulak aşısı tüm çocuklar için tavsiye edilir ve rutin çocukluk aşılama programının bir parçasıdır.
Çocuğunuz kabakulak geçiriyorsa, bol bol dinlendiğinden emin olmalısınız. Ayrıca artık bulaşıcı olmayana kadar diğer insanlardan uzak tutmak önemlidir. Ayrıca susuz bırakmamak ve ateşini takip etmek de gereklidir. Çocuğunuz kabakulakla ilişkili komplikasyonlardan herhangi birini yaşarsa, hemen tıbbi yardım alın.
Çocuk Bakım Merkezleri ve Okullar Kabakulak Salgınlarından Nasıl Korunmalı?
- Çocuk bakım merkezlerine veya okullara giden tüm personel, çocuklar ve aileler için kabakulak aşısı zorunlu tutulmalıdır. Aşılar kabakulak salgınlarını önlemenin en etkili yöntemidir.
- Personeli, aileleri ve çocukları aşılamanın önemi hakkında eğitmek esastır. Kabakulağın semptomları, nasıl yayıldığı ve aşılanmanın önemi konusunda bilgi verin.
- Kabakulağa maruz kalan ve kabakulak semptomları gösteren çocukların ve personelin dışlanmasına ilişkin net kurallar oluşturun.
- Düzenli el yıkama, hapşırırken veya öksürürken ağzı ve burnu kapatma ve içecek ve yiyecekleri paylaşmaktan kaçınma gibi hijyen yöntemlerini artırın.
- Oyuncaklar, kapı kolları ve çocuk bakım merkezi veya okulun diğer alanları gibi sık dokunulan yüzeyleri temizleyip dezenfekte edin.
- Hasta olan çocukları veya personeli bir doktor tarafından taburcu edilene dek izole edin.
- Kabakulak semptomlarını gözlemleyin ve şüpheli vakaları eyalet veya yerel sağlık departmanlarına rapor edin.
Kabakulağın Çocuk Sağlığı Üzerindeki Uzun Süreli Etkileri
Kabakulak beyin iltihabına (ensefalit), kalıcı işitme kaybına ve nadir durumlarda ölüme bile sebep olabilmektedir. Kabakulağın çocuklarda en sık görülen uzun süreli etkileri işitme kaybı ve testislerin veya yumurtalıkların şişmesidir.
Kabakulak, menenjit (beyin ve omuriliği çevreleyen zarların iltihaplanması), orşit (testislerin iltihaplanması) ve ooforit (yumurtalıkların iltihaplanması) dahil olmak üzere çeşitli komplikasyonlara neden olabilmekte. Bu komplikasyonlar kısırlık, kronik ağrı ve kalıcı işitme kaybı gibi uzun vadeli sağlık sorunlarına sebep olabilmektedir. Kabakulak ayrıca hem erkeklerde hem de kadınlarda doğurganlığın azalmasına neden olabilmektedir.
Kabakulak, çocuğun Tip 1 diyabet ve tiroid hastalığı gibi bazı otoimmün bozukluklara yakalanma riskini de yükseltebilmekte. Ayrıca kabakulak, pankreas iltihabına yol açarak önemli sindirim sorunlarına sebep olabilmektedir.
Çocuğunuzu kabakulaktan korumanın en iyi yöntemi, kabakulak aşılarının güncel olduğundan emin olmaktır. Aşılar kabakulağı önlemenin en etkili yöntemidir ve yaygın olarak bulunurlar.
